Digitaal contacten onderhouden, schadelijk of verrijkend?

21-01-2016

Digitale contacten zoals sms en sociale media worden door velen ervaren als nuttig voor het onderhouden van contacten, al kleven er ook flinke nadelen aan.

 

Anderzijds gaat er ook veel tijd in zitten en veel jongeren kunnen de verleiding niet weerstaan om digitale boodschappen meteen te beantwoorden.  Apparaten tijdelijk uitzetten wordt als lastig ervaren.  Door bepaalde groepen, zoals  mensen met autisme, worden persoonlijke  ervaringen gedeeld waar ze later spijt van kunnen krijgen.

Een recent krantenartikel laat voor- en tegenstanders van digitale media aan het woord. Het zou  volgens een neurowetenschapper slecht zijn voor je brein. 

 De controversiële Britse neurowetenschapper Susan Greenfield (65) meent dat het brein door digitale communicatie verandert  wat zich laat vergelijken met de klimaatverandering die gaande is, die  zou vooral het denken en voelen van jongeren ingrijpend veranderen.  De plasticiteit van het brein, d.w.z.  het  de aanpassingsvermogen , zou door de beeldschermcultuur negatief beïnvloed worden. Er zijn zorgen over de vermindering van  aandachtspanne en   empathie en toename van  agressie.

 Zij wordt bekritiseerd door wetenschappelijk schrijver  Martin Robbins (34): hij  ziet haar stellingen als een generatieprobleem, mensen van middelbare leeftijd  hebben generaties lang al  kritiek gehad op jongeren  die overeen komen met enige van haar standpunten: jonge mensen  zouden gebreken hebben,  een inferieur brein en een decadente leefstijl. 

Maar Greenfield krijgt nu ook bijval uit academische hoek. Het zou niet alleen je denkvermogen aantasten, maar ook je invoelingsvermogen.

Neurowetenschapper Marcus Spitzer schrijft over Digitale Demenz, digitale dementie, waardoor  onze denkvermogens kunnen gaan lijken op iemand die een psychische aandoening  heeft of een hoofdletsel. Een ontwikkeling die veroorzaakt kan zijn door een toenemend gebruik van  digitale communicatie.

Psychologe Sherry Turkle (67) van het gerenommeerde Massachussets Institute  of Technology lijkt Greenfield te ondersteunen.  Zij doet al 30 jaar onderzoek naar de psychologie van de online contacten. Ze schreef het boek Reclaiming conversation, the power of talk in a digital age.

Zij stelt dat we stiller worden van onze technologie. De continue aanwezigheid van  mobiele apparatuur, zelfs al we alleen zijn, tast ons vermogen aan om met anderen  te praten. We sms- en meer en praten minder.   Stilte en gesprek, alleen zijn en samen zijn, zijn met elkaar verweven. Als we alleen zijn bereiden  we ons voor op volledig sociaal kunnen zijn.

Zowel Greenfield als Turkle menen dat technologie  het  vermogen van  empathie negatief beïnvloed. Aan de Universiteit  van Michigan werd  onderzoek gedaan waarbij studenten  tussen 1980 en 2010 vergeleken werden. In  30 jaar was het  invoelingsvermogen van studenten met niet minder dan 40% gedaald. De sterkste daling was na 2000, na dat jaar tijd  nam het gebruik van  sociale media  een hoge vlucht.

 Een recent Canadees onderzoek toont  aan dat tieners die veel gebruik maken van sociale media, d.w.z. meer dan 2 uur per dag, meer risico lopen op psychische problemen.  Ouders dienen alert te zijn op stemmingswisselingen e.d. Facebook kan tieners aanzetten tot risicovol gedrag, dat ze kopiëren van  digitale vrienden/leeftijdgenoten, zoals alcohol- en drugsgebruik.

Er zijn ook voorstanders van internet en sociale media en het als een verrijking zien. Schrijver en consultant Clay Shirky schreef het boek Cognitive surplus. Hierin stelt hij dat Amerikanen  die vroeger hun tijd verdeden met tv kijken nu veranderen. Ze nemen nu deel  aan creatieve activiteiten  en delen  ervaringen met elkaar. Hij noemt dit het cognitief overschot en dit zou een triljoen uren per jaar aan (zinvolle) vrije tijd opleveren.

Tips over het gebruik van sociale media en ADHD

Volgens coach Jacqueline Sinfield is Facebook een geweldig instrument voor mensen met ADHD  voor wie contacten onderhouden een enorme uitdaging is . Contacten onderhouden is  contacten onderhouden via Facebook  makkelijk en grappig. Een nadeel is dat je een  glimp opvangt van het leven van anderen waardoor je je slecht kunt voelen over je eigen leven. Je ziet anderen die er leuk uitzien en plezier maken met familie en vrienden.  Dat kan je een gevoel van tekort schieten geven alsof jouw leven niet is zoals het zou moeten zijn.  Mensen delen niet alles op Facebook , een ruzie met hun partner of een dag waarop alles tegenzit bijv. doet hen wegrennen van de camera.

Ze geeft  een aantal tips

-Gebruik Facebook  om contact te houden met  je vrienden over de hele wereld.

- Je weet niet wat er zich achter de coulissen afspeelt  tenzij je goed bevriend bent met hen

-Geen enkel leven is perfect. In ieder leven zijn er aspecten die men anders zou willen zien

-Als er onvrede is bij het kijken naar foto’ s kan dit vanuit een verlangen  zijn: wil je meer reizen, meer  aan je gezondheid werken ze hebben net een nieuwe liefde ontdekt, mogelijk verlang je zelf naar een partner. Gebruik je onvrede als gids om je verlangens verder te onderzoeken.

Samenvattend : er zijn zorgen over digitale communicatie met name voor jongeren. Facebook kan een verrijking zijn  als we het gebruiken om contacten op eenvoudige wijze te onderhouden en zorgvuldig omgaan  met privacy gevoelige informatie.  Als het om dit soort gevoelige informatie gaat  kan een besloten groep uitkomst  bieden.   

Hoe staat het met jouw Facebook of Twitter gebruik?

Gebruik je het voor het onderhouden van je contacten of voor discussie onderwerpen? Zie je valkuilen voor jezelf of voor je naasten? Of vooral voordelen?

 

Bronnen

Abigail Levene. Nooit meer praten, de sociale  schade van digitech. Financieel Dagblad 24/10/2015

J Sinfield  ADHD adults and social media  www.untappedbrilliance.com/blog

Sampasa-Kanyinga & Lewis . 2015. More social media use linked to mental health problems in teens  www.gracepointwelleness.org